Ana içeriğe atla

Fortuna-tr.com

TRTR
  • ENEN
  • DEDE
Türkiye-Almanya Çifte Vergilendirme Anlaşması: Stopaj, Işyeri, Görevlendirme
Vergi

Türkiye-Almanya Çifte Vergilendirme Anlaşması: Stopaj, Işyeri, Görevlendirme

Fortuna By Fortuna Kasım 19, 2026

Kısa cevap: Türkiye-Almanya çifte vergilendirme anlaşması 19 Eylül 2011’de imzalandı, 1 Ağustos 2012’de yürürlüğe girdi ve 2011’den itibaren geriye dönük uygulanıyor. Türk stopajını kâr paylarında, en az %25 doğrudan pay sahibi sermaye şirketi için %5, diğer durumlarda %15, faiz ve lisans bedellerinde %10 ile sınırlar. Şart, Almanya’dan alınan mukimlik belgesidir.

Türkiye’deki iştirak iyi bir yılı geride bıraktı, ortaklar kurulu kâr dağıtımına karar verecek ve İstanbul’daki muhasebe Almanya’dan bir mukimlik belgesi istiyor. Bu noktada Almanya’daki grup vergi bölümü şu soruları sorar: Türkiye’de ne kadar stopaj kesilir, bunun ne kadarı Almanya’da dikkate alınır, lisans, borç ve görevlendirmelerde nelere dikkat etmek gerekir?

Türkiye-Almanya çifte vergilendirme anlaşması ne zamandan beri geçerli?

Bugünkü anlaşma 19 Eylül 2011’de Berlin’de imzalandı ve 1 Ağustos 2012’de yürürlüğe girdi. Geriye dönük uygulanır: Almanya’da 1 Ocak 2011’den itibaren yapılan ödemelerden kesilen vergilere ve 2011’den itibaren diğer vergilere; Türkiye’de 1 Ocak 2011 ve sonrasında başlayan vergilendirme dönemlerine uygulanır.

Geriye dönük uygulamanın bir nedeni var: Almanya 16 Nisan 1985 tarihli önceki anlaşmayı 2009’da feshetmişti ve bu anlaşma yalnız 31 Aralık 2010’a kadar uygulanabiliyordu. Geriye dönük yürürlük, anlaşmasız bir dönem oluşmasını önledi. Anlaşma yalnız gelir üzerinden alınan vergileri düzenler; KDV ve sosyal güvenlik kapsam dışındadır.

Çifte Vergilendirme Anlaşması

1985 tarihli anlaşmaya göre neler değişti?

  • Kâr payları: İştirak oranı %15’ten %5’e indi, bunun için gereken asgari pay %10’dan %25’e çıktı. Diğer kâr paylarında üst sınır %20’den %15’e indi.
  • Faiz: Üst sınır %15’ten %10’a indi.
  • Fiktif mahsup: Almanya, fiilen ödenmemiş Türk vergilerini artık mahsup etmiyor.
  • Geçiş hükmü: Almanya belirli uyuşmazlık durumlarında istisna yönteminden mahsup yöntemine geçebiliyor.

2026’da kâr payı, faiz ve lisans bedellerinde hangi stopaj oranları geçerli?

Türkiye, sermayenin en az %25’ine doğrudan sahip Alman sermaye şirketine dağıtılan kâr paylarını en fazla %5, diğer bütün kâr paylarını en fazla %15 oranında vergilendirebilir. Faiz ve lisans bedellerinde üst sınır %10’dur. Türk iç mevzuatındaki oran daha düşükse o oran uygulanır; çünkü anlaşma vergiyi sınırlar, yeni vergi doğurmaz.

2026 yılında bir Türk şirketi yabancı ortaklarına dağıttığı kâr paylarından iç mevzuata göre %15 stopaj keser; bu oran 22 Aralık 2024’ten beri geçerlidir. Dayanağı, oranı %10’dan yükselten 9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıdır. Kârın sermayeye eklenmesi kâr dağıtımı sayılmaz.

Türk iştirakin ödemesiİç mevzuat oranıAnlaşmadaki üst sınırAnlaşmadaki dayanak
Sermayenin en az %25’ine doğrudan sahip sermaye şirketine kâr payı%15%5Madde 10 fıkra 2 (a)
Diğer kâr payları (küçük pay, şahıs şirketi, gerçek kişi)%15%15Madde 10 fıkra 2 (b)
Yabancı bankalardan ve herkese kredi veren kuruluşlardan alınan kredilerin faizi%0%10Madde 11 fıkra 2
Diğer borçların faizi, örneğin ana şirketten alınan ortak borcu%10%10Madde 11 fıkra 2
Bundesbank, KfW, DEG’ye ya da devlet güvenceli ihracat kredilerine ödenen faizkrediyi verene görevergiden istisnaMadde 11 fıkra 3
Marka, patent ve know-how için lisans bedelleri%20%10Madde 12 fıkra 2
Hizmet bedelleri (serbest meslek)%20Türkiye’de işyeri yoksa Türk vergisi yokMadde 7

Hesap örneği: iştirak oranı ne sağlar?

Bir Türk limited şirketi, tek ortağı olan Alman GmbH’ye 1.000.000 TL kâr dağıtırsa iç mevzuat oranıyla stopaj 150.000 TL, anlaşma oranıyla 50.000 TL olur. 500.000 TL’lik bir lisans bedelinde kesinti 100.000 TL’den 50.000 TL’ye iner.

%5 oranının koşulları

  • Kâr payını alan bir sermaye şirketidir; GmbH & Co. KG gibi şahıs şirketleri açıkça kapsam dışındadır.
  • En az %25’lik pay doğrudan tutulur, ara holding üzerinden değil.
  • Kâr payını alan şirket, gelirin gerçek lehdarıdır.
  • Pay, alıcının Türkiye’deki bir işyerine bağlı değildir.

Hizmet bedellerinde Türk iç mevzuatı %20 stopaj öngörür. Alman şirketi hizmeti Türkiye’de işyeri olmadan veriyorsa, anlaşmanın 7. maddesine göre vergilendirme hakkı Almanya’ya aittir. Lisans bedeliyle ayrım dikkatle yapılmalıdır; çünkü anlaşma sınai, ticari veya bilimsel tecrübe aktarımını da lisans bedeli sayar. Diğer vergi türlerine genel bakış için Şirketler için Türkiye vergi rehberi 2026 yazısına bakabilirsiniz.

Almanya Türk stopajını nasıl dikkate alır?

Almanya, en az %25’lik doğrudan iştirakten gelen kâr paylarını, Türk şirketi brüt gelirini tamamen ya da neredeyse tamamen aktif faaliyetten elde ediyorsa vergiden istisna eder. Küçük paylardan gelen kâr payları, faiz ve lisans bedellerinde Almanya fiilen ödenen Türk vergisini Alman vergisinden mahsup eder; mahsup, bu gelire düşen Alman vergisiyle sınırlıdır.

Alman GmbH için ayrıca şu geçerlidir: Alman Kurumlar Vergisi Kanununun 8b paragrafına göre kâr payları anlaşmadan bağımsız olarak sonuçta %95 oranında vergiden istisnadır. Bunun öbür yüzü şudur: İstisna gelir üzerinden kesilen yabancı stopaj mahsup edilemez. Bu nedenle iştirak kâr payında kesilen %5 Türk stopajı çoğu durumda grup için kesin bir maliyettir.

Faiz ve lisans bedellerinde Türk stopajı Alman kurumlar vergisinden mahsup edilir. Mahsup sınırı net gelire bağlı olduğundan, bu gelire düşen giderler yüksekse stopajın bir kısmı mahsup edilemeyebilir. Alman ticaret vergisinden (Gewerbesteuer) yabancı vergi mahsup edilmez.

Aktiflik şartına göre (madde 22 fıkra 2 bent c) Almanya, gelir Alman Dış Vergi Kanununun 8. paragrafının 1. fıkrası anlamında aktif faaliyetten gelmiyorsa işyeri kazançlarında ve iştirak kâr paylarında mahsup yöntemine geçer. Geçiş hükmü (bent e) de iki ülke geliri farklı nitelendirdiğinde ve bu yüzden eksik vergileme doğacaksa aynı sonucu doğurur.

Alman şirketi Türkiye’de ne zaman işyeri oluşturur?

İşyeri, şirketin faaliyetini yürüttüğü her sabit iş yeridir; şube, büro ya da atölye gibi. İnşaat ve montaj işleri ancak altı ayı aşarsa işyeri sayılır. Ayrıca şirketin kendi personeliyle verdiği hizmetler, on iki aylık dönemde Türkiye’de toplam altı aydan uzun sürerse işyeri oluşturur.

Tipik durumlar

  • Türk müşterideki bir üretim hattının montajı, gözetim dahil altı aydan uzun sürer.
  • Bir proje ekibi aynı ya da bağlantılı bir iş için on iki ay içinde altı aydan uzun süre yerinde danışmanlık veya eğitim verir.
  • Türkiye’deki bir çalışan, Alman şirketi adına düzenli olarak sözleşme imzalar (bağımlı temsilci).
  • Yalnız depolama, sergileme, satın alma ya da yardımcı faaliyetler ve bir Türk iştirakine ortak olmak tek başına işyeri oluşturmaz.

İşyeri varsa Türkiye ona atfedilen kazancı vergilendirebilir. Alman şirketi Türkiye’de dar mükellef olur, işyeri için defter tutar ve beyanname verir. Almanya bu kazancı kural olarak istisna eder. İşyeri yerine ayrı bir şirket kurmanın daha net bir çözüm olup olmadığını Yabancı sermayeli limited şirket kuruluşu yazısı karşılaştırır.

Türkiye’ye görevlendirilen çalışanlar için ne geçerli?

Türkiye’de yapılan iş için ödenen ücret ancak üç koşul birlikte sağlanırsa yalnız Almanya’da vergilendirilir: Çalışan, vergi yılı içinde başlayan ya da biten on iki aylık bir dönemde Türkiye’de toplam 183 günü aşmaz, işveren Türkiye’de mukim değildir ve ücret Türkiye’deki bir işyerinin yükünde değildir.

Gruplarda bir tuzak yeniden faturalamadır: Maaş maliyetini ekonomik olarak Türk iştirak taşıyorsa, yaygın yoruma göre anlaşma anlamında işveren odur ve Türkiye, orada çalışılan günlere düşen ücreti kısa görevlendirmelerde de vergilendirebilir. Ticari işgücü kiralamasında vergilendirme hakkı protokolün 6. maddesine göre her zaman işin yapıldığı ülkeye aittir.

Almanya, Türkiye’de vergilendirilebilen ücreti oran yükseltici etkiyle (Progressionsvorbehalt) istisna eder; 2019’dan beri Türkiye ücreti başka anlaşmalar nedeniyle vergilendiremiyorsa mahsup yöntemini uygular. Sosyal güvenlik ayrı bir Türkiye-Almanya sosyal güvenlik sözleşmesine tabidir. Türkiye’de yerel iş sözleşmesinin işverene maliyetini Türkiye asgari ücret 2026 ve işveren maliyeti yazısı gösterir.

“Freibetrag DBA Türkei”: çalışanın konusu, şirketin değil

Almanya’da “Freibetrag DBA Türkei” diye aranan konu çoğunlukla kişisel ücret vergisidir; örneğin Türkiye’de vergilendirilecek ücret için Alman işyeri vergi dairesinden alınan istisna belgesi ya da emekli aylıklarının vergilendirilmesi. Bu, tek tek çalışanları ve emeklileri ilgilendirir, şirketin vergi durumunu değil.

Türk iştirak indirimli oranı nasıl uygular?

Türk şirketi, ödemeyi alan Alman şirketinin mukimlik belgesi elindeyse anlaşma oranını doğrudan kesinti sırasında uygular. Belge yoksa iç mevzuat oranıyla keser; aradaki fark sonradan ancak iade başvurusuyla geri alınabilir.

  1. Alman şirketi belgeyi, kurumlar vergisi bakımından bağlı olduğu Alman vergi dairesinden ister.
  2. Gelir İdaresinin sirkülerine göre Türk iştirakin belgenin aslına ve noter ya da Türk konsolosluğu onaylı Türkçe tercümesine ihtiyacı vardır.
  3. Belgeler ödemeden önce hazır olur ve sözleşme ile ödeme kanıtıyla birlikte iştirakin muhasebe kayıtlarında saklanır.
  4. Mukimlik ödeme anında kanıtlanmak zorunda olduğundan belge her takvim yılı için güncel tutulur.
  5. Fazla kesinti yapıldıysa, ödemeyi alan şirket anlaşmanın 27. maddesine göre iade başvurusu yapar.

Başvuru süresi, kesintinin tarh edildiği yılı izleyen dördüncü yılın sonunda dolar. 2026’da kesilen bir stopaj için anlaşmaya göre iade başvurusu 31 Aralık 2030’a kadar yapılabilir.

Avusturya ve İsviçre ile benzer anlaşmalar var mı?

Evet. Avusturya ile Türkiye 28 Mart 2008’de bir anlaşma imzaladı; anlaşma 1 Ekim 2009’da yürürlüğe girdi ve 2010’dan itibaren uygulanıyor. İsviçre ile Türkiye arasındaki 18 Haziran 2010 tarihli anlaşma 8 Şubat 2012’den beri yürürlükte. Stopaj oranları, işyeri kuralları ve yöntemler bu anlaşmalarda ayrıca düzenlenmiştir; Alman anlaşmasındaki oranlar bunlara aktarılamaz.

Avusturya Maliye Bakanlığı, Türkiye’ye karşı mukimlik belgeleri için 15 Haziran 2021’de ayrı bir genelge yayımladı. Ara holding üzerinden tutulan paylarda kural olarak doğrudan ortağın ülkesiyle yapılan anlaşma esas alınır; ortağın gelirin gerçek lehdarı olması şartıyla.

Bu yazının sınırları nerede?

Bu yazı, faal bir Türk iştirakine sahip Alman sermaye şirketinin olağan durumunu anlatır. Aşağıdaki sorular sözleşmenin incelenmesini, Gelir İdaresinden özelge alınmasını ya da Alman şirketin vergi danışmanıyla birlikte değerlendirmeyi gerektirir.

  • Transfer fiyatlandırması: Anlaşmanın 9. maddesi, ilişkili şirketler arasındaki fiyatlar emsallere uygun değilse iki ülkeye de kazancı düzeltme imkânı verir; belgeleme yükümlülükleri ayrı bir konudur.
  • Holding yapıları, şahıs şirketleri, katılma hakları, hibrit finansman ve iki ülkenin kötüye kullanmayı önleyen kuralları (protokolün 3. ve 10. maddeleri).
  • Grup içi hizmet bedellerinde hizmet ile know-how aktarımı arasındaki ayrım.
  • Almanya bu anlaşmayı çok taraflı BEPS sözleşmesiyle (MLI) değiştirilecek anlaşmalar arasında bildirdi; değişikliklerin uygulanıp uygulanmadığı Alman Maliye Bakanlığının güncel listesinden kontrol edilmelidir.
  • Anlaşmaya rağmen ortaya çıkan ve ancak 24. maddedeki karşılıklı anlaşma usulüyle çözülebilecek çifte vergilendirme.
çifte vergilendirme

Türkiye’de anlaşmanın uygulanmasını kim yürütür?

Stopajdan sorumlu olan, ödemeyi yapan Türk şirketidir (vergi sorumlusu). Kesilen tutarları aylık muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde bildirir; beyanname genellikle bir serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) tarafından elektronik ortamda gönderilir. Tasdik raporlarını yeminli mali müşavir (YMM) düzenler.

Yabancı sermayeli şirketlerin vergi danışmanlığının nasıl yürütüldüğünü Vergi danışmanlığı hizmetleri sayfası anlatır; muhasebe ve dönemsel beyannameler Muhasebe, vergi ve bordro hizmetleri sayfasında yer alır. Aylık beyan tarihleri Vergi takvimi sayfasındadır.

Sık sorulan sorular

Türkiye’den Almanya’ya ödenen kâr paylarında stopaj oranı nedir? Türk iç mevzuatı 22 Aralık 2024’ten beri %15 stopaj öngörür. Alman sermaye şirketi sermayenin en az %25’ine doğrudan sahipse anlaşma oranı %5’e düşürür. Diğer bütün durumlarda üst sınır %15 olarak kalır.

%5 oranı ortak bir GmbH & Co. KG olduğunda da uygulanır mı? Hayır. Anlaşmanın 10. maddesi şahıs şirketlerini indirimli iştirak oranının dışında tutar; bunlar için üst sınır %15’tir. KG’nin arkasındaki ortakların anlaşma avantajından yararlanıp yararlanamayacağı ayrıca incelenmelidir.

Almanya’dan alınan mukimlik belgesi ne kadar süre geçerlidir? Ne anlaşma ne de Gelir İdaresinin sirküleri sabit bir süre belirler. Önemli olan, ödeme anında mukimliğin belgelenmiş olmasıdır. Bu nedenle belgenin her takvim yılı için yeniden alınması ve yılın ilk ödemesinden önce şirkete teslim edilmesi pratik bir yoldur.

Türkiye’deki bir montaj işi hangi noktada işyeri oluşturur? İnşaat ya da montaj işi, buna bağlı gözetim dahil, altı ayı aşarsa işyeri sayılır. Alman şirketinin kendi personeli on iki ay içinde Türkiye’de toplam altı aydan uzun süre hizmet verirse de işyeri oluşur.

Fazla kesilen Türk stopajı geri alınabilir mi? Evet. Mukimlik belgesi olmadığı için iç mevzuat oranı uygulanmışsa, ödemeyi alan şirket aradaki farkı geri isteyebilir. Anlaşmanın 27. maddesine göre başvuru, kesintinin yapıldığı yılı izleyen dördüncü yılın sonundan önce yapılmalıdır.

Anlaşma Türk KDV’sini de kapsar mı? Hayır. Anlaşma yalnız gelir üzerinden alınan vergileri kapsar. Almanya’dan alınan hizmet ve lisanslar için Türk iştirak, KDV’yi stopajdan bağımsız olarak sorumlu sıfatıyla kendisi beyan eder.

Tüm sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Telefon: +90 212 639 40 96

E-Posta: office@fortuna-tr.com